Ankara Mahpusu, Suat DERVİŞ/ Hatice Saadet BARANER (1903 – 1972)’in Türk Edebiyatı açısından önemli bir eseri. Bunun nedeni bu eserin yazar tarafından Fransızca yayımlanan bu eserin Fransızca yayımlanan ilk Türk romanı özelliği taşıması. Bu öte yandan yazarın oldukça iyi bir Fransızcaya sahip olduğunun da göstergesi.

1957’de Paris’te Fransızca yayımlan eser 1968’de ise Türkçe yayımlandı.

Fransız edebi çevreleri tarafından da eleştirilecek kıymetli eserlerden sayılan Ankara Mahpusu, konusu, biçimsel sadeliği ile değerli eserlerden.

Eseri okurken Vasfi’nin hataları ve hataları ile yüzleşmesine ve Vasfi’nin uçurumlarda gezinirken uçurumun kenarında; Ankara’da yaşama tekrar sarılışına tanıklık edeceksiniz.

Yok oluş ve umut… Siz Vasfi yerinde olsaydınız ne yapardınız?

Paylaş

“Fransız deniz subayı  Pierre Loti, genç bir deniz subayı olarak ilk kez 1876 yazında geldiği Osmanlı başkenti İstanbul’da 1877 Mart’ının sonuna kadar kalır. Bu süre içinde Aziyade adında bir Türk kızıyla yaşadığı aşkın anısı yaşam boyu belleğinden silinmeyecektir. Ayrılıkla noktalanan bu gençlik aşkı on yıl sonra Loti’yi yine İstanbul’a sürükler.”

Kitabın özeti bu. Fakat bu kitap bir başka özelliği ile okunması gereken kitaplar arasında yerini alıyor. Pierre LOTİ, asıl adı Louis Marie Julien Viaud (1850 – 1923) olan başarılı yazarın sıkı bir Türk dostu olması, kitabın her satırında 20. asır Osmanlı İstanbul’unu dipdiri görmemizi sağlıyor. Ölümüne dek Türkleri savunan Fransız yazar ayrıca pek çok eserinde tema olarak bir süre de yaşadığı Türkiye’yi işliyor.

Doğudaki Hayalet, hüzünlü bir ayrılığın kronolojisi olması yanında yabancı bir Fransız subayın gözünden Türkiye’nin neye benzediğini neye benzemediğini bizlere gösteriyor.

Tarihteki az sayıdaki Türk dostlarından biri olarak yerini alan LOTİ, kurgusuyla umutsuz bir aşkı betimlerken ayrıca bizi bize anlatıyor.

Paylaş

Paylaş

Rus edebiyatının yapı taşlarından Fyodor Mihayloviç DOSTOYEVSKİ (1821 – 1881) kısa fakat oldukça ibretlik bir eserle karşımızda: Beyaz Geceler…

Üç insan bir aşk…Bir hayalperest adam ve bir kadın… Hayatını yapayalnız ve bir kadın bekleyerek geçiren bir adamın köprüde rastladığı bir kadına o anda âşık olması: Nastenka…

Bu eserin her diyalogunda yazarın kahramanlara müthiş bir gerçeklik kazandırmasına tanık olacaksınız ve eserin sürpriz sona bitişine… Eseri okurken kahramanlar yerine kendinizi koyacak kimi zaman duygulanacak kimi zaman da kızacaksınız.

Bu eser insanın gerçek doğasını ortaya sererken DOSTOYEVSKİ’nin hayata ve insana ince eleştirisini de dile getiriyor. Mutlaka okunması gereken ve tek hamlede bitmesi gereken bu eser, yazarın kurguda ve diyaloglardaki ustalığını da yansıtıyor.

Paylaş

“Hıristiyanlığın Ortodoks mezhebine göre vaftiz edildim ve eğitildim. Çocukluktan itibaren ve gençlik yıllarında, bu inanç çerçevesinde öğrenim gördüm. Ama on sekiz yaşında, ikinci yıldan sonra üniversiteyi bıraktığımda, artık bana öğretilmiş olanlardan hiç birine inanmıyordum… ”

Lev Nikolayeviç TOLSTOY (1828 – 1910)… Büyük Rus yazarın  “İnsan Ne İle Yaşar” kitabının arka kapağında aynen şöyle yazar: “82 yaşında vefat eden Tolstoy birçok kez büyük sıkıntılar yaşamıştır. Tolstoy, ömrünün son yıllarını büsbütün derbeder bir şekilde geçirdikten sonra, bir küskünlük sonucunda, evini bırakıp yollara düştü. Hayatı boyunca yaşamın nasıl bir şey olduğunu anlamaya çalıştı, İslam’a olan merakı sebebiyle bir gece trene binip İstanbul’a gitmeye karar verdi, ancak tren istasyonunda fenalaştı. Oradaki görevlilerden birinin evinde geceyi geçirdi, ertesi gün hayata gözlerini yumdu.”

Batı edebiyatında da önemli bir yeri olan İtiraflarım, büyük yazarın geçirdiği bu fikir buhranların ve manevi krizlerinin kendi ağzından anlatışıdır. Dâhil olduğu dini ve yaşamı sorgulayan TOLSTOY sonunda kendini hayatın ereğini ararken bulur. Yaşamını da ayrıntıları ile anlatan yazar neden ve nasıl yazar olduğunu da gözler önüne serer. Otobiyografi tadında bu eser, sayfalar ilerledikçe adeta felsefi bir yazıya döner. TOLSTOY, “Savaş ve Barış”taki mükemmel olay örgüsü bu eserde fikirlerin çatışması olarak karşımıza çıkar.

Tanrıyı, inancı, yaşamın amacını, niçin var olduğunu ve en önemlisi ölümü irdeyen yazar çoğu kez çıkmaz sokaklarda kaybolur. Yaşamının son dönemlerinde İslam’ı seçtiği de söylenen TOLSTOY’un bir filozof edasıyla din felsefesi yaptığı bu eser, pek çoğumuzun yaşama dair ve Tanrı’ya dair bakış açısını genişleteceği gibi bu alanlara olan eleştirel bakış açısını da genişletecek.

Paylaş

Mustafa Kemal’in hiçbir yerde yayımlanmayan anıları…

Başyaveri ve yakın dostu Salih BOZOK’un ağzından Paşa’nın iki kadın arasında geçen yaşamına tanık olacaksınız.

İsmet BOZDAĞ’ın kaleme aldığı Paşa’nın Fikriye ve Latife arasında geçen aşk yaşamı. Biri intiharla diğeri boşanmayla biten iki ayrılık ve Mustafa Kemal’in: “Hayatımda yaptığım hatalardan biri de evlenmektir. İşte görüyorsunuz… Ordular yönettim, Meclisler yönettim, savaşlar yaptım, kazandım ama bir kadını yönetemiyorum. Okumuş da olsa, iyi aile de olsa sonunda kadın, kadındır! Bir devlet adamına eş olmak, belki zor bir sanat… Fakat bir devlet adamının eşi olarak kendisine ne yapmak düştüğünü bilmemek acıklı bir şey…” sözünü söylemesine neden olaylar adım adım gelişirken roman tadında ve fotoğraflarla ilgi çekici hale getirilmiş yüz seksen yedi sayfalık enfes bir kitap okuyacaksınız.

Sadece devlet adamı, asker olarak tanıdığımız Mustafa Kemal ATATÜRK’ün eşiyle yaşamı, kavgaları, kızgınlıkları, küskünlükler ve barışmalarına bir solukta okuyacaksınız.

2005 yılında baskısı yapılmış bu enfes kitap bir solukta okuyacağınız ve kitaplığınızda yer etmesi gereken önemli ve öğretici kitaplardan biri.

Paylaş

1830 – 1907 yılları arasında yaşamış Fransız yazar Hector MALOT’ın yetmişi aşkın eseri içinden en ünlüsü ve ilki olan “Kimsesiz Çocuk” deyim yerindeyse Türk Filmi tadında doksan sayfalık bir eser.

Çizgi filmi de yapılan bu eser ailesi sandığı kişilerin ailesi olmadığını öğrenen daha sonra gezgin bir adama satılan Remi’nin tutunduğu her dalın kırılması ve yeniden yeni bir dala tutunmasının hikâyesi.

Eser saf dille yazıldığı gibi karakterlerinin yalın şekilde yaratılmış olması ve kurgusunun abartıdan uzak örgülenmiş olması yediden yetmişe herkes için bu eseri okunması kolay ve zevkli hale getiriyor.

Eser ne saf karamsarlığa ne de saf iyimserliğe dayanıyor böylece Remin’in hikâyesi daha gerçekçi bir hale bürünüyor.

1878’de yaratılan bu eser -gerçek adıyla “Sans Famille”- kafanızı yoğun olay örgüleriyle yormayan küçük bir çocuğun tüm olumsuzluklara rağmen hayatta kalma ve mutlu olma hikâyesi.

Paylaş

Gaiblerde bir ses geldi: Bu adam,
Gezdirsin boşluğu ense kökünde!
Ve uçtu tepemden birdenbire dam;
Gök devrildi, künde üstüne künde…

İçinde ölene fırtınalar kopan  ülkemizin 20. yüzyılda yetiştirdiği belki de en büyük sanat, fikir ve aksiyon adamı olan merhum Üstad Necip Fazıl KISAKÜREK…  1905 – 1983yılları arasında yüzlerce eser veren ömrünün pek çoğu sürgün ve zindanlarda geçmiş bu fikir adamı hayatını bütün şiirlerini topladığı “Çile” adlı kitapla özetliyor. Yetmiş sekiz senelik ömür sadece iki hece onun için “Çile…” Fakat “Çile”nin sayfaları aralandığında Üstad’ın, Allah, Daüssıla, Dava ve Cemiyet, Dekor, Hafakan, İnsan, Kadın Kahramanlar, Korku, Ölüm, Şehir, Tabiat, Tecrit, Ukde konularında kalemine dökülen nazımlarına şahit olacaksınız.

Bu ünlü kitabında ayrıca onun hayatını ve şiir hakkındaki fikirlerini okuyacaksınız. Necip Fazıl’ın süzme tüm şiirlerinde oluşan bu ünlü eser ona “şairler sultanı” denmesinin bir başka nedenidir. Her şiir her mısra şairin ne derece duyarlı ve içten bir dile sahip olduğunun ve her mısra her kafiyenin ne derecede derin anlamlar taşıdığının göstergesi.

Çile şiirinin bir kıtası ise her şeye rağmen onun gayesinin şairlik olmadığını gösteriyor:

Kaçır beni âhenk, al beni birlik;
Artık barınamam gölge varlıkta.
Ver cüceye, onun olsun şairlik;
Şimdi gözüm büyük sanatkârlıkta.

Paylaş